Voedselverspilling

Voedselverspilling, we doen er bijna allemaal wel aan mee. Wereldwijd wordt bijna de helft van al het geproduceerde voedsel weggegooid. In Nederland gooien we jaarlijks per persoon ongeveer 35 kilo aan voedsel weg. Dat is bijna 600 miljoen kilo voedsel dat weggegooid wordt in Nederland alleen al. Dit is natuurlijk onwijs zonde. Daarom hebben wij voor jou een lijst met tips opgesteld om voedselverspilling tegen te gaan.

Voedselverspilling

Wat is voedselverspilling?

Voedselverspilling is er in alle soorten en maten. Denk bijvoorbeeld aan iemand die z’n bord niet leeg eet, of producten die over de datum zijn gegaan. Voedselverspilling wordt ook wel voedselverlies genoemd en kan het beste worden omschreven als:

“Voedsel dat verloren gaat omdat het niet wordt geconsumeerd of in een eerder productiestadium wordt weggegooid”.

Dit betekent dat ook voedsel dat in de supermarkt over de houdbaarheidsdatum gaat, weggegooid moet worden. Dus niet alleen het eten wat jij weggooit wordt verstaan onder voedselverspilling.

Oorzaken van voedselverspilling

Er zijn natuurlijk verschillende redenen te noemen waarom we zoveel voedsel verspillen. De meest gehoorde oorzaken van voedselverspilling zijn:

  1. Te veel kopen; mensen kopen vaak meer dan dat ze eigenlijk nodig hebben. Ook supermarkten zijn hier deels verantwoordelijk voor. Zo zijn er vaak aanbiedingen (tweede product gratis, 3 voor de prijs van 2, etc).
  2. Voedsel met een THT-datum te snel weggooien.
  3. Producten die er minder goed uit zien worden snel weggegooid.

Voedselverspilling voorkomen

Er zijn tal van goede redenen te noemen om minder voedsel weg te gooien. Allereerst is het natuurlijk doodzonde om voedsel weg te gooien. Bovendien is er nog altijd honger in grote delen van de wereld. Daarnaast scheelt het “minder weggooien” van voedsel je ook gewoon geld. En tenslotte is het weggooien van voedsel ook nog schadelijk voor het milieu. Genoeg redenen dus om voedselverspilling te voorkomen. Maar hoe doe je dat, minder eten weggooien? Om jou op weg te helpen hebben wij 21 tips tegen voedselverspilling opgesteld om bewuster met eten om te gaan. Op deze manier gooi je minder eten weg. Dit wordt ook wel “consuminderen” genoemd.

Cijfers voedselverspilling

Om de noodzaak van het tegengaan van voedselverspilling nog iets duidelijker te maken hebben we voor jou wat cijfers op een rijtje gezet. Wij schrokken er zelf best wel van. De cijfers rondom voedselverspilling:

  • 600 kg voedsel wordt jaarlijks in Nederland weggegooid.
  • 35 kg voedsel per persoon per jaar wordt jaarlijks in Nederland weggegooid.
  • 1.600.000.000.000 kg voedsel wordt jaarlijks wereldwijd weggegooid. (1,6 miljard ton).
  • Jaarlijks wordt er voor ongeveer €1.000.000.000.000 weggegooid aan voedsel wereldwijd.
  • 420 km2 wordt gebruikt aan landbouwgrond voor voedsel dat wordt weggegooid.
  • Tussen de 8% en 10% van al het voedsel wereldwijd verdwijnt in de prullenbak.

Hoe komt het dat we zoveel eten weggooien?

Voedselverspilling heeft meerdere redenen. Voedselverspilling vindt plaats in de het hele productieproces. Dit wil zeggen, van de boer tot de consument. Grofweg zijn er drie plekken waar veel voedsel verspild wordt:

  1. Productie
  2. Winkels
  3. Consument

Productie

Bij de productie van voedsel wordt al aardig wat eten weggegooid. Vooral in lagelonenlanden wordt bij de productie veel voedsel weggegooid. Er zijn meerdere oorzaken voor deze voedselverspilling:

  • De oogst kan mislukken door weersveranderingen of ziektes.
  • De oogst wordt veelal machinaal gedaan en machines kunnen niet altijd alleen maar de “goede” producten eruit kiezen.
  • We zijn kieskeurig geworden met wat “goede” producten zijn. Zo moeten producten aan hoge kwaliteitsnormen en de allerbeste uiterlijke kenmerken voldoen.
  • Daarnaast moet voedsel na de productie worden opgeslagen en verwerkt. Ook hierbij ontstaan weer verliezen.

Winkels

Na de productie gaan de producten naar de winkels, ook wel de retail genoemd. In winkels begint het echte grote verspillen. Niet ieder product dat in de winkels ligt wordt natuurlijk verkocht. Hoe vaak zie jij namelijk lege schappen in de winkels? Inderdaad, zelden. Bovendien moeten winkels bepaalde hoeveelheden afnemen bij de boer. De boer kan immers lastig op de gok gaan telen. Wat overblijft wordt vaak weggegooid. Tenslotte wordt ook hier het voedsel op uiterlijk gecontroleerd. Alleen de beste producten mogen in de schappen. Beschadigd of gekneusd voedsel verdwijnt hier wederom in de afvalbak. In de winkels gaat er dus voedsel verloren door:

  1. Producten die over de datum gaan (Zelfs als het gaat om een THT-datum).
  2. Een teveel aan inkoop door contractuele afspraken.
  3. Eten met een “slecht uiterlijk” wordt weggegooid.

Consument

En dan komen we tenslotte bij ons, de consument. Ook wij dragen een flink steentje bij aan voedselverspilling. Een groot deel van alles wat wij kopen verdwijnt in de prullenbak. Dat is natuurlijk doodzonde. De grootste oorzaken van voedselverspilling bij consumenten zijn:

  1. We kopen te veel, we kopen meer dan we eigenlijk nodig hebben. De rest verdwijnt in de container.
  2. Voedsel dat over de THT-datum is, wordt vaak meteen weggegooid. Dit is niet nodig. (Bij een TGT-datum overigens weg).
  3. Producten die er niet helemaal goed uitzien worden weggegooid. Bijvoorbeeld met een kleine verkleuring, een kneuzing of een gekke vorm. Een banaan die iets verkleurd is, hoeft natuurlijk niet meteen weggegooid te worden.

Wat zijn de negatieve gevolgen van voedselverspilling?

Voedselverspilling is een wereldwijd probleem. Allereerst wordt er natuurlijk onnodig veel landbouwgrond gebruikt voor voedsel dat gewoon weggegooid wordt. Bovendien stoot al het verbouwen van voedsel ook nog eens onnodig veel broeikasgassen uit. Voedselverspilling zorgt voor bijna 10% van al onze broeikasgassen. Wereldwijd leven bijna 1 miljard mensen in honger. Er gaat dus behoorlijk wat mis als het gaat om de hoeveelheid voedsel wat we verspillen. Het is slecht voor het milieu, mensen leven ondertussen met honger of zijn ondervoed en er gaat kostbare grond verloren. Tijd dus om ons hier meer van bewust te worden en hier iets aan te doen!

Milieuvervuiling door voedselverspilling

Voedselverspilling zorgt wereldwijd ook voor enorm veel milieuvervuiling. Alles wat weggegooid wordt, is natuurlijk wel geproduceerd. En bij deze productie wordt het milieu ook vervuild. Voedselverspilling is dus niet alleen doodzonde, maar zorgt ook voor veel vervuiling. Volgens de FAO (food and Agriculture Organization) van de Verenigde Naties is voedselverspilling voor maar liefst 8% verantwoordelijk voor de totale wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Voedselverspilling zorgt jaarlijks voor:

  • Een waterverspilling van 250 km3. Vergelijkbaar met al het water dat jaarlijks door de Wolga stroomt.
  • 420 km2 aan landbouwgrond wordt gebruikt voor weggegooid voedsel. Dit is ongeveer 10.000 keer de oppervlakte van Nederland.
  • Elke kilo verspild voedsel zorgt voor een CO2 uitstoot van 4,5 kilo.  In Nederland gaat het dan om 2,7 miljard kg CO2 wat jaarlijks alleen in Nederland onnodig voor vervuiling zorgt.
  • 70% van al het water wordt gebruikt voor landbouw. Daarvan wordt een groot deel weggegooid.

Wat doen we om voedselverspilling tegen te gaan?

Er wordt gelukkig wel van alles gedaan om voedselverspilling tegen te gaan. Verschillende overheidsinstanties en milieuorganisaties schenken aandacht aan voedselverspilling. Daarnaast is ook het bedrijfsleven druk bezig om voedselverspilling aan te pakken. Met verschillende campagnes proberen ze de consument bewust te maken van voedselverspilling. Bovendien worden tips gegeven om voedselverspilling tegen te gaan.

Consuminderen

Een veel gehoorde term rondom voedselverspilling is “consuminderen”. Maar wat is dit nou eigenlijk? Consuminderen is eigenlijk niets anders dan minder consumeren. Het gaat dan vaak niet alleen over voedsel, maar ook over andere producten. 300 gram vlees of 200 gram vlees door je gerecht? Probeer het eens en ik durf haast te wedden dat je het verschil niet eens merkt. Door te consuminderen ga je ook bewuster om met eten en voorkom je dat je onnodig veel voedsel hoeft weg te gooien. Ook consuminderen? Lees alles over consuminderen.

Hoeveel voedsel wordt er weggegooid?

In Nederland wordt geschat dat er ongeveer 600 miljoen kilo voedsel door de consumenten wordt weggegooid. Dit komt neer op ongeveer 35 kilo per persoon per jaar. Dit is natuurlijk enorm veel. Ter vergelijking: Dit is een rij met vrachtwagen van Utrecht tot Barcelona gevuld met voedsel wat jaarlijks in de prullenbak verdwijnt. Wereldwijd is het probleem nog veel groter. Er wordt geschat dat tussen de 8 en 10 procent van al het voedsel wereldwijd in de prullenbak verdwijnt. Er zijn zelfs landen waar meer dan 40% van het voedsel wordt weggegooid. Het weggooien van al dit eten kost de wereldwijde economie jaarlijks ongeveer €1 biljoen euro (1.000.000.000.000).

Hoe kun jij voedselverspilling tegengaan?

Voedselverspilling kun je op verschillende manieren tegengaan. Wereldwijd is het een groot probleem, maar zoals zo vaak gehoord, een beter milieu begint bij jezelf. Daarom kun je ook het beste bij jezelf beginnen. Om jou te helpen bewuster met eten om te gaan en minder voedsel weg te gooien hebben we tal van tips opgesteld. Bewust wat jij kunt doen om voedselverspilling tegen te gaan? Bekijk onze 21 tips om voedselverspilling tegen te gaan.

Plannen om voedselverspilling tegen te gaan

Er zijn inmiddels al wel veel plannen gemaakt om voedselverspilling tegen te gaan. Vanuit de Verenigde Naties (VN) is er een plan opgesteld om voedselverspilling een halt toe te zeggen. Zij hebben 17 duurzame ontwikkelingsdoelen opgesteld om voedselverspilling wereldwijd te voorkomen. Dit is gebeurd in 2015 en het plan loopt tot 2030. Het plan bestaat onder andere uit:

  1. Doneer wat je niet gebruikt.
  2. Verspil minder voedsel en steun lokale boeren.
  3. Voorkom dat water onnodig verspild wordt.
  4. Consumeer en produceer verstandig.

De VN wil met dit plan dat de wereldwijde voedselverspilling in 2030 gehalveerd is. Ook jij kunt hier natuurlijk je steentje aan bijdragen. Door bewuster met voedsel om te gaan kun jij er ook voor zorgen dat er minder voedsel bij het afval verdwijnt.

Over de auteur

Paula Astinaak
Paula

Ik ben Paula, een foodie en bovendien verslaafd aan alles wat met bakjes, potten en andere opbergsystemen te maken heeft. Ik wil alles altijd zo georganiseerd mogelijk opruimen. Ik ben dan ook een enorm grote IKEA-fan. Ik deel hier graag mijn ervaringen met jullie en geef tips over hoe je eten het beste kunt bewaren.