Houdbaarheidsdatum

De houdbaarheidsdatum op producten geeft aan hoelang je een product kunt bewaren. Aan de houdbaarheidsdatum kun je zien tot welke datum je een product kunt gebruiken. Dit kan gaan om eten of drinken, maar ook op andere levensmiddelen vind je soms een houdbaarheidsdatum. Wist je bijvoorbeeld dat er op sommige schoonmaakproducten, cosmetica of luchtverfrissers ook een houdbaarheidsdatum zit? In dit artikel vertellen we jou alles over de houdbaarheidsdatum en kun je direct de houdbaarheidsdatum van verschillende producten opzoeken.

Houdbaarheidsdatum

Houdbaarheidsdatum

De houdbaarheidsdatum is ingevoerd op 10 december 1991. De houdbaarheidsdatum is ingevoerd om de consument te informeren over de uiterste datum waarop een product gebruikt kan worden. De houdbaarheidsdatum is vastgelegd in het Warenwetbesluit informatie levensmiddelen. Met de houdbaarheidsdatum word jij als consument beter geïnformeerd over hoelang je een product kunt bewaren.

Waarom een houdbaarheidsdatum?

Allereerst is de houdbaarheidsdatum ingevoerd om consumenten goed te informeren over de houdbaarheid van producten. Ten tweede kun je zelf niet altijd zien of een product bedorven is of niet. Voedsel kan op twee manieren bedorven zijn:

  1. Bedorven voedsel dat je zelf kunt zien. Bijvoorbeeld beschimmeld brood of tomaten die zijn gaan rotten. Bij deze vorm van voedselbederf kun je eenvoudig zelf zien dat het niet meer goed is om te eten.
  2. Voedsel waaraan je niet kunt zien dat het bedorven is, maar niet meer goed is. Het gaat dan om zogeheten “microbiologisch voedselbederf”. Dit kun je niet altijd zien, ruiken of proeven. Het product lijkt dus nog gewoon goed, maar is bedorven. Als je dit voedsel eet, kun je een voedselvergiftiging oplopen. Op deze producten vind je een TGT-datum.

Waar staat de houdbaarheidsdatum?

In Nederland is in de wet vastgelegd dat de houdbaarheidsdatum op een product goed vindbaar moet zijn. Waar de datum staat verschilt per product. In Nederland moeten fabrikanten:

  • Op de verpakking zetten waar de houdbaarheidsdatum staat (bijvoorbeeld “zie bovenkant fles”).
  • De datum moet duidelijk te lezen zijn.
  • Er moet bijstaan of een product “tenminste houdbaar tot” of “te gebruiken tot” is.
  • Er mogen geen onduidelijke termen gebruikt worden als “beperkt houdbaar”.

Kun je de datum van een product niet meteen op het etiket vinden? Bekijk dan eens of het product op onze lijst van producten zonder houdbaarheidsdatum staat.

Soorten houdbaarheidsdatums

Er zijn verschillende soorten houdbaarheidsdatums. De meest bekende zijn de THT-datum en de TGT-datum. Maar er zijn nog meer verschillende soorten houdbaarheidsdatums. Bovendien zijn er ook nog producten waar geen houdbaarheidsdatum op hoeft te staan. Bovendien kan de houdbaarheidsdatum ook op verschillende manieren worden aangegeven op producten. Ook zie je steeds vaker varianten op deze houdbaarheidsdata verschijnen. Zo zie je tegenwoordig ook vaak “beste kwaliteit tot” op producten die niet per se een houdbaarheidsdatum hoeven te hebben. Deze datum zegt eigenlijk hetzelfde als de THT-datum. Tenslotte zie je op producten ook wel eens staan: “Na openen beperkt houdbaar”. Hierover later meer.

THT-datum

Bij de THT-datum gaat het erom dat het product in ieder geval tot die datum de beste kwaliteit heeft. Na die datum gaat de kwaliteit van het product achteruit maar levert het geen gevaar voor de volksgezondheid op. De “tenminste houdbaar tot” datum wordt ook wel de “datum van minimale houdbaarheid” genoemd. De voedselveiligheid is na het verstrijken van de “tenminste houdbaar tot”-datum dus niet in gevaar. Je vindt een THT-datum vaak op producten die minder snel bederven. De THT-datum betekent dat de fabrikant van het product de kwaliteit, veiligheid en smaak garandeert tot deze datum.

TGT-datum

Een TGT-datum vind je op producten die zeer bederfelijk zijn. De “te gebruiken tot” datum wordt ook wel de uiterste consumptiedatum genoemd. Je komt een TGT-datum tegen op bijvoorbeeld vlees, vis en gekoelde producten. Is een product over de TGT-datum? Dan kun je dit product niet meer consumeren. In het product kunnen dan bacteriën en ziekteverwekkers ontstaan.

Beperkt houdbaar

Je hebt het misschien al wel eens op producten zien staan: “Na openen beperkt houdbaar”. Dit kom je bijvoorbeeld tegen op producten zoals pastasaus of koffiemelk. Hoelang beperkt houdbaar dan precies is, wordt er niet bij verteld. Je kunt dit zelf goed testen door je zintuigen te gebruiken. Kijk, ruik en proef of een product nog houdbaar is. Ook kun je het product opzoeken in onze online bewaarwijzer. Dan zie je direct hoelang je een geopend product kunt bewaren.

De uiterste houdbaarheidsdatum

Je hebt het misschien wel vaker gehoord: De uiterste houdbaarheidsdatum. Daarbij gaat het dus altijd om een “te gebruiken tot” datum. Producten waar gesproken wordt over een uiterste houdbaarheidsdatum gaan namelijk over producten die je echt niet meer kunt gebruiken na die datum. Dat is bij TGT-data wel het geval, bij THT-data niet.

Geen houdbaarheidsdatum

Er zijn ook producten te koop die geen houdbaarheidsdatum hebben. Het gaat dan om twee soorten producten:

  1. Producten die niet over datum kunnen.
  2. Producten waarop een houdbaarheidsdatum niet verplicht is.

Sommige producten kunnen simpelweg niet over datum gaan. Denk bijvoorbeeld aan suiker of honing. Op andere producten is volgens de wet geen vervaldatum verplicht. Hierbij kun je denken aan bijvoorbeeld aardappelen of verse groenten. Meer weten over producten waar geen datum op staat? Dit vind je op onze speciale pagina over producten zonder houdbaarheidsdatum.

Checklist houdbaarheidsdatum

Om te bepalen wat de houdbaarheid van een product is hebben we een handige checklist opgesteld. Hiermee kun je er eenvoudig achter komen wat de houdbaarheid van een bepaald product is.

  1. Bekijk op het etiket van een product of er een houdbaarheidsdatum op staat. Kun je geen datum vinden? Kijk dan eens of het product in de lijst staat van producten zonder houdbaarheidsdatum.
  2. Kijk of er op de verpakking staat: “tenminste houdbaar tot” of “te gebruiken tot”. Staat er “te gebruiken tot” en is het product over de datum? Gooi het dan direct weg. Staat er op het product “tenminste houdbaar tot”? Lees dan snel verder.
  3. Om te bepalen of een product waarop staat “tenminste houdbaar tot” nog goed is gebruik je je zintuigen. Dit doe je door te kijken, te ruiken en te proeven. Controleer het product. Ruikt het product vreemd? Zit er schimmel op het product? Heeft het product een rare kleur? Smaakt het product vreemd? Gooi het product dan weg.
  • Neem geen risico met voedsel. Als je het niet vertrouwt, gooi het product dan weg.

Eten na de houdbaarheidsdatum opeten

Heb je een product in huis en wil je weten of je dit product na de houdbaarheidsdatum nog mag opeten? Kijk dan altijd eerst of het product een “tenminste houdbaar tot” (THT) datum of een “te gebruiken tot” (TGT) datum heeft. Alleen producten met een THT-datum kun je na de houdbaarheidsdatum eventueel eten.

  • Eet producten met een TGT-datum (te gebruiken tot datum) niet na de houdbaarheidsdatum op.
  • Producten met een THT-datum (tenminste houdbaar tot) kun je wel na de houdbaarheidsdatum opeten. Gebruik om te kijken of een product nog goed is je zintuigen.

Je kunt dus alleen producten met een “tenminste houdbaar tot” datum nog na de houdbaarheidsdatum consumeren. Om te kijken of een product nog goed is kun je onze checklist gebruiken.

Welke houdbaarheidsdatum op welke producten?

In Nederland vind je de houdbaarheidsdatum op ieder product waarop dit verplicht is. Er zijn ook producten zonder vervaldatum. Hoe de houdbaarheid vermeld moet staan verschilt per product. Dit is afhankelijk van hoelang het product houdbaar is.

HoudbaarheidHoe wordt de houdbaarheid vermeld?
3 maanden of minderDag, maand en eventueel jaartal (niet verplicht)
3 tot 18 maandenMaand en jaartal
18 maanden of langerJaartal

Zo krijg je een iets beter inzicht in hoe de houdbaarheidsdatum op producten bepaald wordt.

Houdbaarheidsdatum buitenland

Ook op voedsel in het buitenland staat een houdbaarheidsdatum. Ben je op reis en benieuwd naar de vervaldatum van een product in jouw vakantieland? Wij hebben voor jou een uitgebreid artikel geschreven over de houdbaarheidsdatum in het buitenland. Hier vind je allerlei informatie over wat de houdbaarheid van producten in het buitenland.

Houdbaarheidsdatum vriezer

Ook in de vriezer is het belangrijk om een houdbaarheidsdatum op producten te zetten. In de supermarkt vind je op vrijwel alle producten al een datum van houdbaarheid. Maar het is ook belangrijk om zelf datums op producten te zetten. Het gaat dan om producten die je zelf invriest. Denk hierbij bijvoorbeeld aan pastasaus, brood of kliekjes die je over hebt. Door hier ook goed een datum op te zetten krijg je een duidelijk overzicht van wat er in je vriezer is en hoelang het houdbaar is. Wij hebben voor jou op een rijtje gezet van de houdbaarheid van ingevroren producten. Zo weet je direct hoelang jij jouw ingevroren producten kunt bewaren. Super handig!

Hoe moet de houdbaarheidsdatum vermeld zijn?

In Nederland zijn er strenge richtlijnen over hoe de houdbaarheidsdatum op verpakkingen moet worden aangegeven. Er zijn verschillende manieren van hoe de datum erop gezet dient te worden.

Allereerst over de soorten datums die je op verpakkingen aan kunt treffen:

  1. Soms vind je de volledige houdbaarheidsdatum op producten (bijv. 01-01-2022 of 1 januari 2022).
  2. Daarnaast zijn er producten met alleen de dag en de maand. De datum gaat dan vanzelfsprekend om dit jaar (bijvoorbeeld 01-01 of 1 januari).
  3. Op andere producten vind je de datum in de vorm van een maand en een jaartal (bijv. januari 2022).
  4. Op weer andere producten zie je een datum met alleen het jaartal en een periode (bijv. eind 2022).
  5. Tenslotte zijn er ook producten zonder uiterste datum.

Let op: Bij producten met een TGT-datum vind je altijd de volledige datum.

Daarnaast zijn er een aantal eisen waar de houdbaarheidsdatum aan moet voldoen:

  • Er moet duidelijk staan aangegeven waar je de datum kunt vinden.
  • De datum moet goed leesbaar zijn. Vervaagde datums of niet leesbare of te kleine datums zijn dus niet toegestaan.
  • Afkortingen mogen niet. Er staat dus altijd “tenminste houdbaar tot” of “te gebruiken tot” op de verpakking. THT en TGT mogen niet.
  • Er moet een duidelijke datum op de verpakking staan. Er mag geen onduidelijkheid over ontstaan door termen als “dit product is beperkt houdbaar”.

Overige houdbaarheidsdatums

Andere termen die je ook wel eens tegenkomt als het om houdbaarheidsdata gaat zijn onder andere:

De productiedatum

Op deze datum is een product geproduceerd. Soms wordt deze datum ook wel in de vorm van een code aangegeven (010119 is bijvoorbeeld 1 januari 2019).

Exp date/datum

Op medicijnen vind je soms de afkorting EXP. (Expiration date). Dit is de datum waarop de werking van het medicijn door de fabrikant wordt gegarandeerd. Meer weten over houdbaarheidsdata op medicijnen? Bekijk onze speciale pagina over de houdbaarheidsdatum van medicijnen.

Vervaldatum

Vervaldatum is een ander woord voor houdbaarheidsdatum. Je komt dit veel tegen in bijvoorbeeld België, maar ook op medicijnen wil de term vervaldatum nog wel eens voorkomen.

Veelgestelde vragen:

Kun je producten over de datum nog eten?

Of je een product na de houdbaarheidsdatum nog kunt eten, ligt eraan. Allereerst moet je goed kijken naar wat voor houdbaarheidsdatum er op het product staat. Bij een “te gebruiken tot” datum moet je het product weggooien en kun je het niet meer consumeren. Bij een “tenminste houdbaar tot” datum kun je het product (eventueel) nog wel consumeren.

Als ik een product met een TGT-datum goed verhit, kan ik het dan alsnog eten?

Nee, na de TGT-datum kan een product heel veel verschillende bacteriën bevatten. Niet al deze bacteriën gaan door verhitting dood. Daarnaast kunnen er ook gifstoffen ontstaan bij bedorven voedsel. Deze gifstoffen verdwijnen niet door verhitting.

Waar staat de houdbaarheidsdatum van een product?

Op het etiket moet altijd duidelijk aangegeven staan waar de houdbaarheidsdatum te vinden is. Heeft het product geen etiket of staat er geen houdbaarheidsdatum op? Kijk dan eens op onze pagina over producten zonder vervaldatum.

Over de auteur

Paula

Ik ben Paula, een foodie en bovendien verslaafd aan alles wat met bakjes, potten en andere opbergsystemen te maken heeft. Ik wil alles altijd zo georganiseerd mogelijk opruimen. Ik ben dan ook een enorm grote IKEA-fan. Ik deel hier graag mijn ervaringen met jullie en geef tips over hoe je eten het beste kunt bewaren.